واحد متراکم چه کاری انجام می دهد؟ راهنمای عملکرد کامل

واحد متراکم چه کاری انجام می دهد؟ پاسخ کوتاه

A واحد تغلیظ جزء بیرونی یک سیستم تهویه مطبوع یا سیستم تبرید است. کار اصلی آن این است که گرمای جذب شده از داخل ساختمان یا فضای یخچال را به هوای بیرون رها کنید ، چرخه تبرید را کامل کنید تا خنک سازی ادامه یابد. بدون یک واحد متراکم کننده کارآمد، هیچ گرمایی نمی تواند دفع شود و کل سیستم خنک نمی شود.

به طور خاص تر، واحد چگالش، بخار مبرد پرفشار و دمای بالا را که از کمپرسور می آید می گیرد و با حذف گرمای آن، آن را به حالت مایع تبدیل می کند. این تغییر فاز - از گاز به مایع - نحوه خروج گرما از سیستم است. سپس دستگاه مبرد مایع خنک شده را به داخل خانه می فرستد تا گرمای بیشتری را جذب کند و تا زمانی که نیاز به خنک شدن باشد، چرخه به طور مداوم تکرار می شود.

سه جزء اصلی در داخل واحد کندانسور با هم کار می کنند تا این اتفاق بیفتد: کمپرسور، کویل کندانسور و فن کندانسور. هر کدام نقش مشخصی را ایفا می کنند و شکست در هر یک از آنها می تواند کل فرآیند خنک سازی را متوقف کند.

سه جزء اصلی در داخل یک واحد متراکم

کمپرسور

کمپرسور قلب واحد چگالش است و مسلماً گرانترین جزء در هر سیستم HVAC است. بخار مبرد کم فشار را از کویل اواپراتور داخلی دریافت می کند و آن را به گازی با فشار بالا و دمای بالا فشرده می کند. این فشرده سازی همان چیزی است که مبرد را در کل سیستم هدایت می کند و فرآیند تبادل گرما را امکان پذیر می کند.

در سیستم های مسکونی، کمپرسورها معمولا بین مصرف می کنند 1000 و 4000 وات برق بسته به ظرفیت واحد یک کمپرسور خراب معمولاً پرهزینه ترین تعمیر در سرویس تهویه مطبوع است – تعویض آن می تواند از 800 دلار تا بیش از 2500 دلار متغیر باشد، به همین دلیل است که سلامت کمپرسور ارتباط نزدیکی با ارزش کلی واحد کندانس دارد.

سیم پیچ کندانسور

هنگامی که مبرد فشرده شد، به داخل سیم پیچ کندانسور جریان می یابد - مجموعه ای از لوله ها که توسط پره های فلزی احاطه شده اند که معمولاً از مس یا آلومینیوم ساخته شده اند. همانطور که مبرد داغ از میان این سیم پیچ ها عبور می کند، گرمای خود را در هوای اطراف آزاد می کند. سطح بزرگ کویل، کارایی انتقال حرارت را به حداکثر می رساند.

در طی این فرآیند، مبرد به اندازه‌ای خنک می‌شود که از حالت گاز به مایع تبدیل شود. این مرحله تراکم است که نام واحد متراکم را می دهد. راندمان این تبادل حرارتی مستقیماً به تمیزی سیم پیچ بستگی دارد - سیم پیچی که فقط با لایه نازکی از خاک یا زباله پوشانده شده باشد می تواند کارایی سیستم را کاهش دهد. تا 30% ، با توجه به داده های صنعت HVAC.

فن کندانسور

فن کندانسور هوای محیط بیرون را از طریق سیم پیچ کندانسور می کشد تا گرمای آزاد شده را با خود ببرد. بدون فن، سیم پیچ به سرعت از گرما اشباع می شود و مبرد به درستی متراکم نمی شود و باعث می شود فشار سمت بالا سیستم به طور خطرناکی افزایش یابد.

موتورهای فن در واحدهای تغلیظ مسکونی معمولاً کار می کنند 850 تا 1100 دور در دقیقه و طوری طراحی شده اند که به طور مداوم در طول سیکل های خنک کننده کار کنند. در روزهای بسیار گرم که دمای بیرون از 95 درجه فارنهایت (35 درجه سانتیگراد) فراتر می رود، فن به طور قابل توجهی سخت تر کار می کند، به همین دلیل است که دمای بالای محیط می تواند سیستم را به محدودیت های عملکرد خود برساند.

چگونه واحد تغلیظ در چرخه کامل تبرید قرار می گیرد

درک آنچه که واحد چگالش انجام می دهد مستلزم درک مکان قرارگیری آن در چرخه تبرید گسترده تر است. سیکل دارای چهار مرحله اصلی است که واحد متراکم وظیفه دو مرحله از آنها را بر عهده دارد.

1. تبخیر (در داخل ساختمان): مبرد مایع وارد کویل اواپراتور داخل هواگیر یا واحد داخلی می شود. همانطور که گرما را از هوای داخل خانه جذب می کند، تبخیر می شود و به بخار کم فشار تبدیل می شود.
2. فشرده سازی (واحد متراکم): بخار به واحد متراکم بیرونی می رود، جایی که کمپرسور آن را تحت فشار قرار می دهد تا به گاز داغ و پرفشار تبدیل شود.
3. چگالش (واحد متراکم): گاز داغ از طریق کویل کندانسور جریان می‌یابد، گرمای خود را از طریق فن به هوای بیرون می‌رساند و دوباره به مایع تبدیل می‌شود.
4. گسترش (در داخل ساختمان): مبرد مایع از یک شیر انبساط عبور می کند، فشار آن به شدت کاهش می یابد و دوباره وارد کویل اواپراتور می شود تا دوباره گرما را جذب کند.

این چرخه صدها بار در روز در فصل اوج خنک کننده تکرار می شود. واحد چگالش برای مراحل دو و سه - دو بخش مکانیکی فشرده فرآیند - درگیر است. به همین دلیل است که یونیت خارجی با صدای بلند کار می کند و به طور قابل توجهی برق بیشتری نسبت به هواگیر داخلی مصرف می کند.

انواع واحدهای متراکم و کاربرد آنها

همه واحدهای متراکم یکسان نیستند. آنها بر اساس روش خنک کننده، کاربرد و پیکربندی متفاوت هستند. انتخاب نوع مناسب برای کارایی و طول عمر بسیار مهم است.

واحدهای کندانسور هوا خنک

اینها رایج ترین نوع موجود در محیط های مسکونی و تجاری سبک هستند. آنها از هوای محیط استفاده می کنند - که توسط فن در سیم پیچ کندانسور دمیده می شود - برای حذف گرما. نصب آنها آسان است، به حداقل تعمیر و نگهداری نیاز دارند و مقرون به صرفه هستند. با این حال، عملکرد آنها در هنگام بالا بودن دمای بیرون به طور قابل توجهی کاهش می یابد، زیرا اختلاف دمای کمتری برای انتقال حرارت وجود دارد.

واحدهای متراکم آب خنک

این واحدها به جای هوا از آب برای انتقال گرما از مبرد استفاده می کنند. آب یک وسیله انتقال حرارت بسیار کارآمدتر از هوا است، به این معنی که سیستم‌های خنک‌شونده با آب به طور کلی دارای راندمان بالاتری هستند. آنها معمولا در ساختمان های تجاری، هتل ها و تاسیسات صنعتی استفاده می شوند. مبادله نیاز به یک برج خنک کننده یا تامین آب شهری است که هزینه زیرساخت و ملاحظات مصرف آب را اضافه می کند.

واحدهای متراکم تبخیری

این واحدها هوا و خنک کننده آب را با پاشیدن آب روی کویل کندانسور در حالی که هوا از روی آن عبور می کند، ترکیب می کنند. تبخیر آب گرما را بسیار موثر حذف می کند و این دستگاه ها را برای آب و هوای گرم و خشک مناسب می کند. می توانند به دست آورند 20-30 درصد راندمان بیشتر در مقایسه با واحدهای استاندارد هوا خنک تحت شرایط دمای محیط بالا.

واحدهای متراکم راه دور در مقابل انتگرال

در سیستم‌های اسپلیت، واحد کندانسور از راه دور از اواپراتور داخلی قرار دارد - توسط خطوط مبرد متصل می‌شود. در سیستم های بسته بندی شده یا یکپارچه، واحد کندانس و کویل اواپراتور در یک کابینت قرار می گیرند. تنظیمات از راه دور در تهویه مطبوع مسکونی رایج تر است، در حالی که واحدهای بسته بندی شده روی پشت بام در خرده فروشی های تجاری و ساختمان های اداری استاندارد هستند.

چگونه ظرفیت واحد متراکم اندازه گیری می شود

واحدهای متراکم بر اساس ظرفیت خنک کنندگی آنها که بر حسب تن یا BTU (واحد حرارتی بریتانیا) اندازه گیری می شود، رتبه بندی می شوند. یک تن ظرفیت خنک کننده برابر است 12000 BTU در ساعت . واحدهای تغلیظ مسکونی معمولاً از 1.5 تن تا 5 تن متغیر است، در حالی که سیستم های تجاری می توانند به 20 تن یا بیشتر برای یک واحد برسند و کارخانه های چیلر صنعتی از چندین واحد برای دستیابی به صدها تن ظرفیت ترکیبی استفاده می کنند.

راندمان با رتبه بندی نسبت بهره وری انرژی فصلی (SEER) اندازه گیری می شود. هر چه SEER بالاتر باشد، واحد برق کمتری به ازای هر واحد خنک کننده تحویل داده شده مصرف می کند. از سال 2023، وزارت انرژی ایالات متحده به حداقل SEER2 13.4 برای سیستم های تقسیم مسکونی در شمال ایالات متحده و 14.3 در مناطق جنوبی نیاز دارد. واحدهای چگالشی مدرن با راندمان بالا می توانند به رتبه بندی SEER بین 20 تا 26 دست یابند که می تواند مصرف برق را 30 تا 40 درصد در مقایسه با 10 واحد SEER قدیمی کاهش دهد.

انتخاب یک واحد متراکم کننده که برای یک فضای معین کوچک یا بیش از اندازه باشد باعث ایجاد مشکلاتی می شود. یک واحد کوچک‌تر به طور مداوم بدون رسیدن به دمای تنظیم کار می‌کند و قطعات را سریع‌تر فرسوده می‌کند. یک واحد بزرگ چرخه کوتاه می‌کند - خیلی مکرر روشن و خاموش می‌شود - که از رطوبت زدایی مناسب جلوگیری می‌کند، استرس مکانیکی را افزایش می‌دهد و انرژی را هدر می‌دهد.

نشانه هایی که نشان می دهد واحد متراکم کننده شما به درستی کار نمی کند

از آنجایی که واحد چگالش در خارج از منزل و اغلب دور از دید مستقیم کار می کند، تا زمانی که عملکرد خنک کننده به طور قابل توجهی کاهش پیدا نکند، مشکلات می توانند مورد توجه قرار نگیرند. دانستن علائم هشدار دهنده می تواند از تبدیل شدن یک مشکل جزئی به یک شکست بزرگ جلوگیری کند.

• واحد کار می کند اما خانه خنک نمی شود: این اغلب به نشت مبرد، خرابی کمپرسور، یا کویل کندانسور به شدت آلوده شده اشاره دارد که از دفع حرارت کافی جلوگیری می کند.
• صداهای غیرمعمول: سنگ زنی، کوبیدن یا کوبیدن از یونیت خارجی می تواند نشان دهنده خرابی کمپرسور، شل بودن تیغه فن یا فرسودگی یاتاقان های موتور باشد.
• فن کندانسور نمی چرخد: موتور فن مرده یا خازن خراب می تواند باعث توقف فن شود و منجر به گرم شدن بیش از حد مبرد و خاموش شدن سیستم از طریق قطع فشار بالا شود.
• تشکیل یخ در واحد خارجی یا خطوط مبرد: در حالی که یخ روی اواپراتور داخلی رایج تر است، یخ روی واحد خارجی معمولاً نشان دهنده شارژ بسیار کم مبرد یا محدودیت جریان هوا است.
• قبض های برق به طور قابل توجهی بالاتر: یک واحد چگالشی که به طور ناکارآمد کار می کند - به دلیل کویل های کثیف، مبرد کم، یا کمپرسور قدیمی - می تواند 20 تا 50٪ برق بیشتری نسبت به یک واحد به خوبی نگهداری شده با همان اندازه مصرف کند.
• سفرهای مکرر قطع کننده مدار: کمپرسوری که به دلیل فرسودگی داخلی یا موتور مسدود شده، آمپراژ زیادی می کشد، می تواند به طور مکرر قطع کننده ها را خراب کند، که نشانگر واضحی است که نیاز به خدمات حرفه ای فوری دارد.

نقش مبرد در عملکرد واحد چگالش

مبرد سیال عاملی است که گرما را از داخل ساختمان به واحد متراکم کننده حمل می کند. نوع و سطح شارژ مبرد به طور مستقیم بر میزان عملکرد واحد کندانسور تأثیر می گذارد. در طول دو دهه گذشته، صنعت HVAC از R-22 (فریون) که به دلیل خواص تخریب لایه لایه لایه لایه ازن کنار گذاشته شده بود، به سمت R-410A و اخیراً R-32 و R-454B که پتانسیل گرمایش جهانی کمتری دارند، تغییر مکان داده است.

مبرد در طول کار معمولی مصرف نمی شود - در یک حلقه بسته گردش می کند. شارژ کم مبرد تقریباً همیشه به این معنی است که در جایی از سیستم نشتی وجود دارد. حتی 10 درصد شارژ کم در مبرد می تواند ظرفیت سیستم را تا 20 درصد کاهش دهد و راندمان را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. ، واحد متراکم را مجبور می کند برای نتیجه کمتر بیشتر کار کند. شارژ بیش از حد مبرد به همان اندازه مضر است، زیرا فشار سر را افزایش می دهد و می تواند باعث آسیب به کمپرسور شود.

فقط تکنسین های دارای گواهی EPA از نظر قانونی مجاز به کار با مبرد در ایالات متحده هستند. این یک ملاحظات عملی مهم است زمانی که یک واحد چگالش نیاز به شارژ مبرد دارد - این یک کار DIY نیست و رهاسازی مبرد که به طور نادرست انجام شود طبق بخش 608 قانون هوای پاک مجازات قانونی دارد.

تعمیر و نگهداری واحد متراکم: آنچه در واقع تفاوت ایجاد می کند

تعمیر و نگهداری صحیح واحد کندانسور عمر مفید آن را افزایش می دهد و هزینه های عملیاتی را کنترل می کند. میانگین طول عمر یک واحد چگالش مسکونی است 15 تا 20 سال با تعمیر و نگهداری خوب، اما واحدهایی که نادیده گرفته می شوند ممکن است ظرف 10 سال از کار بیفتند. در اینجا به آنچه تعمیر و نگهداری در واقع شامل می شود و چرا هر وظیفه مهم است.

تمیز کردن کویل کندانسور

خاک، بریده‌های چمن، دانه‌های چوب پنبه و زباله‌ها به مرور زمان روی باله‌های کویل کندانسور جمع می‌شوند و جریان هوا را مسدود کرده و سطح کویل را عایق می‌کنند. تمیز کردن سالیانه کویل - با استفاده از شیلنگ باغبانی یا پاک کننده کویل حرفه ای - یکی از وظایف تعمیر و نگهداری با بالاترین بازده است. جریان هوا را بازیابی می کند، فشار سر را کاهش می دهد و به طور مستقیم عملکرد SEER را بهبود می بخشد.

حفظ فضاهای خالی در اطراف واحد

تولید کنندگان معمولاً حداقل مقدار را مشخص می کنند فاصله بین 18 تا 24 اینچ در طرفین یک واحد کندانس و حداقل 4 تا 5 فوت بالاتر از تخلیه فن. درختچه‌ها، حصارها یا وسایل ذخیره‌سازی که خیلی نزدیک قرار می‌گیرند جریان هوا را محدود می‌کنند و باعث می‌شوند دستگاه به جای کشیدن هوای خنک محیط، هوای داغ خروجی را به گردش درآورد - شرایطی که می‌تواند فشار سر را 10 تا 15 psi افزایش دهد و مصرف انرژی را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.

بررسی اتصالات الکتریکی و خازن ها

خازن فعال، تقویت الکتریکی را فراهم می کند که کمپرسور و موتور فن را راه اندازی و حفظ می کند. خازن ها به مرور زمان تخریب می شوند، به خصوص در آب و هوای گرم، و ضعیف شدن خازن باعث می شود کمپرسور آمپراژ بیش از حد مصرف کند. بررسی های الکتریکی سالانه - از جمله آزمایش خازن با مولتی متر - قبل از اینکه باعث خرابی کمپرسور شود، این مشکل را برطرف می کند. یک خازن جایگزین معمولاً 15 تا 50 دلار هزینه قطعات دارد، در حالی که کمپرسوری که از آن محافظت می کند ممکن است 10 تا 50 برابر بیشتر قیمت داشته باشد.

بازرسی خطوط مبرد و عایق

خطوط مبرد که واحد کندانسور را به اواپراتور داخلی وصل می‌کنند باید از نظر لکه‌های روغن (نشانه‌ای از نشتی)، آسیب فیزیکی و عایق خراب روی خط مکش بررسی شوند. عایق آسیب دیده به خط مکش سرد اجازه می دهد تا قبل از بازگشت به کمپرسور گرما را از محیط بیرون جذب کند، کارایی سیستم را کاهش می دهد و به طور بالقوه باعث بازگشت مبرد مایع به کمپرسور می شود - وضعیتی به نام شل شدن که می تواند کمپرسور را از بین ببرد.

برنامه ریزی خدمات حرفه ای سالانه

در حالی که صاحبان خانه می توانند کارهای اساسی مانند پاک کردن زباله ها و لوله کشی سیم پیچ را انجام دهند، یک تکنسین HVAC دارای مجوز باید سیستم را سالانه بازرسی کند. آنها شارژ مبرد را بررسی می‌کنند، مقادیر فوق‌گرم و زیرخنک‌کننده را اندازه‌گیری می‌کنند، قطعات الکتریکی را آزمایش می‌کنند و عملکرد کمپرسور را ارزیابی می‌کنند. پرداختن به یک مشکل در حال توسعه در ماه آوریل - قبل از فصل اوج تابستان - بسیار ارزان‌تر از تماس با خدمات اضطراری در ماه جولای است، زمانی که در دسترس بودن تکنسین محدود است و هزینه‌های تعمیر بالاتر است.

چگونه دمای خارج از منزل بر عملکرد واحد متراکم تأثیر می گذارد

توانایی واحد چگالش در دفع گرما کاملاً به تفاوت دمایی بین مبرد داغ در کویل و دمای هوای بیرون بستگی دارد. هنگامی که دمای بیرون بالا می رود، این اختلاف دما کاهش می یابد و باعث می شود انتقال حرارت کارآمدتر شود. به همین دلیل است که تهویه مطبوع در گرم ترین روزهای سال با مشکل مواجه می شود - نه به این دلیل که خراب هستند، بلکه به این دلیل که فیزیک انتقال حرارت کمتر مطلوب می شود.

در دمای بیرونی 95 درجه فارنهایت (35 درجه سانتیگراد). ، اکثر واحدهای متراکم مسکونی نزدیک به ظرفیت نامی خود کار می کنند. در دمای بالای 100 درجه فارنهایت (38 درجه سانتیگراد)، ظرفیت معمولاً 10 تا 15 درصد در مقایسه با عملکرد در شرایط استاندارد رتبه بندی AHRI (که از 95 درجه فارنهایت به عنوان استاندارد دمای بیرون استفاده می کنند) کاهش می یابد. برخی از واحدهای متراکم محیطی بالا به طور خاص برای آب و هوای بیابانی طراحی شده اند و می توانند به طور موثر در دمای بیرونی تا 125 درجه فارنهایت (52 درجه سانتیگراد) کار کنند.

محل قرارگیری و جهت گیری واحد متراکم می تواند تفاوت قابل اندازه گیری ایجاد کند. واحدهایی که در ضلع شمالی یا شرقی سایه دار ساختمان نصب می شوند در شرایط محیطی خنک تری نسبت به واحدهایی که روی دیوارهای غربی یا جنوبی قرار گرفته اند کار می کنند. مطالعات نشان داده اند که قرار گرفتن در معرض مستقیم خورشید بر روی یک واحد متراکم می تواند دمای موثر محیط را افزایش دهد 10 تا 15 درجه فارنهایت ، به طور معنی داری کارایی را در گرم ترین قسمت روز کاهش می دهد.

واحدهای تغلیظ در تبرید تجاری

در تبرید تجاری - کولرهای تعبیه شده، ویترین، انبارهای سردخانه - واحد چگالش به همان هدف اساسی در سیستم های HVAC عمل می کند، اما تقاضاها به طور قابل توجهی متفاوت است. سیستم های تبرید تجاری اغلب 24 ساعت شبانه روز و 365 روز در سال بدون فصل خارج از فصل کار می کنند. دمای مبرد درگیر نیز بسیار پایین‌تر است، زیرا ممکن است یک فریزر توکار نیاز به -10 درجه فارنهایت (23- درجه سانتیگراد) یا سردتر داشته باشد.

واحدهای تغلیظ تجاری اغلب از راه دور نصب می شوند - روی پشت بام ها یا در اتاق های مکانیکی - به وسیله خطوط طولانی مبرد به ویترین یا اتاق های سرد متصل می شوند. در سوپرمارکت ها، یک واحد تغلیظ بزرگ یا قفسه واحد متراکم ممکن است ده ها ویترین را به طور همزمان ارائه دهد. این سیستم های رک می توانند حاوی چهار تا دوازده کمپرسور که به صورت موازی کار می کنند ، با کمپرسورهای جداگانه روشن و خاموش می شوند زیرا بار تبرید در طول روز متفاوت است.

مصرف انرژی در تبرید تجاری قابل توجه است. یک سوپرمارکت متوسط ​​ممکن است سالانه 200000 دلار یا بیشتر برای برق خرج کند که 40 تا 60 درصد از کل آن را یخچال تشکیل می دهد. به همین دلیل است که اپراتورهای تجاری روی فناوری‌های واحد چگالش با راندمان بالا سرمایه‌گذاری می‌کنند، از جمله کمپرسورهای با سرعت متغیر، موتورهای فن با تغییر الکترونیکی، و کنترل‌های پیشرفته فشار سر که دمای چگالش را بر اساس شرایط محیطی بهینه می‌کنند.

زمان تعمیر در مقابل تعویض واحد متراکم

این یکی از کاربردی ترین سوالاتی است که صاحبان خانه و مدیران تسهیلات با آن روبرو هستند. هیچ پاسخ جهانی واحدی وجود ندارد، اما عوامل متعددی تصمیم را به طور قابل اعتماد هدایت می کنند.

• سن واحد: اگر یونیت کندانسور بیش از 12 تا 15 سال سن داشته باشد و نیاز به تعمیر اساسی (کمپرسور، تعویض سیم پیچ) داشته باشد، جایگزینی معمولاً سرمایه گذاری بهتری است، زیرا اجزای باقی مانده نیز کهنه می شوند و احتمالاً به زودی خراب می شوند.
• قانون 50 درصد: اگر هزینه تعمیر بیش از 50 درصد هزینه یک واحد جدید باشد، جایگزینی معمولاً منطقی‌تر به نظر می‌رسد - به‌ویژه هنگامی که در بهره‌وری تجهیزات مدرن با دید بالا در نظر گرفته می‌شود.
• نوع مبرد: واحدهایی که از مبرد R-22 استفاده می کنند را نمی توان به سادگی شارژ کرد - تولید R-22 در سال 2020 ممنوع شد و منابع باقی مانده گران هستند. واحدی که نیاز به شارژ مجدد اصلی R-22 دارد تقریباً همیشه یک جایگزین قوی است.
• دفعات تعمیرات: واحد تغلیظ کننده ای که در یک فصل به چندین تماس خدماتی نیاز دارد، واحدی است که بدون در نظر گرفتن سن آن به پایان عمر عملی خود نزدیک می شود.
• شکست های جزئی و مجزا: یک خازن خراب در یک واحد 6 ساله، یک باله خم شده که می تواند مستقیماً شانه شود، یا یک سیم پیچ کثیف که نیاز به تمیز کردن دارد - اینها تعمیراتی هستند که در یک واحد متراکم نسبتاً جوان و در غیر این صورت سالم کاملاً منطقی هستند.

ارتقاء از یک واحد متراکم 10 SEER به یک مدل SEER 20 کاهش تقریبا 50 درصدی هزینه های برق خنک کننده . در آب و هوایی مانند لس آنجلس یا فینیکس که تهویه مطبوع از ماه می تا اکتبر به شدت کار می‌کند، این افزایش راندمان به معنای صرفه‌جویی واقعی است که می‌تواند تا حدی هزینه تجهیزات جدید را در طول عمر آن جبران کند.